Katendrecht

Begin januari, een koude, zonnige zondag. Een mooie dag voor een fietstocht door Rotterdam. Vanaf het Centraal met een OV-fiets een uitgebreide ronde door de stad om te kijken hoe het er bij ligt.

Een nieuwe momentopname van een stad die altijd wil veranderen.

De globalisering raakt Katendrecht opnieuw, dacht ik achteraf. We aten een broodje in de Fenix Food Factory. Een hippe bedoeling in een oude loods.

voorzijde loods

Katendrecht begon als boerendorpje in de polders ten zuiden van Rotterdam. Het lag altijd al nabij de stad, maar met de komst van de havens veranderde alles. De polders verdwenen, de havens kwamen, en met de havens ook de zeelui, de prostitutie en een van de grootste Chinatowns van Europa.

Kijk even mee: 1850 – 1910.

kaart katendrecht 1851

kaart Katendrecht ca 1880

kaart katendrecht ca 1910

Toen ik er ruim tien jaar terug voor het eerst kwam was er weinig meer te zien van die levendige handel. Leegstaande pakhuizen en slecht onderhouden panden. Een paar grote fabrieken draaiden er nog. De veranderingen in de wereld leken buiten het schiereiland te blijven.

In 2018 is de globalisering terug, via een loopbrug overgestoken vanaf de Wilhelminapier. Behalve je cafe latte kan je zowel het hele oeuvre van Murakami als lokaal gemaakte worst kopen in de Food Factory. Verderop worden nieuwe appartementen gebouwd. Katendrecht is weer volop van de wereld.

Hengelo

Een wandeling in de kerstvakantie, door het tuindorp ’t Lansink in Hengelo. Het gebied laat zich duidelijk herkennen als een tuindorp en is ooit neergezet voor de arbeiders van Stork. Bij de wandeling valt het op dat sommige huizen minder oud zijn: er is een enorm verschil in bouwstijlen.

Bij thuiskomst de BAG kaart van de Waag Society er maar eens bijgezocht. Deze kaart geeft op een kleurrijk manier alle bouwjaren van gebouwen aan. En inderdaad: verschillende bouwjaren: deels uit de jaren ’50.

Een blik op de topografische kaart bevestigt: het zwembad lag aanvankelijk buiten het tuindorp en de noordzijde is pas in de jaren ’50 bebouwd.

Istanbul

Afgelopen week wilden we eigenlijk naar de film, maar de film die we wilden zien draaide alleen op onmogelijk tijden. Dus huurden we Kedi via iTunes. Een documentaire over het leven van katten in de binnenstad van Istanbul.

We zien fraai (drone) shots van de stad. Maar daarnaast ook veel beeld dat geschoten is vanuit het perspectief van de kat en de kattenliefhebber. De stad is gevuld met talloze kleine gaatjes waar duizenden straatkatten leven van wat ze vinden – of toegeworpen krijgen.

Behalve over de kat, gaat het net zo goed over de bewoners van de stad. Hoe ze zich verhouden tot religie, persoonlijke crises en vrijheid. Waarbij de kat altijd een hoofdrol speelt – wat een gemiste kans is, want Istanbul heeft genoeg thema’s om dieper op in te duiken. Tegelijkertijd: dat is juist het statement: het perspectief van de kat is ook een waardevol perspectief.

In 2005 was ik Istanbul. Daar komt de kopfoto van dit artikel ook vandaan. (Hoe maak je van een 5 megapixel afbeelding nog iets aardigs). Wat opviel, is hoezeer Istanbul ontwikkeld is. Het oogt rijker, de woontorens staan aan de horizon. Dat kan ook komen omdat ik er in november was: de winter was in aantocht. Deze film is in de heerlijke zomer geschoten.

Kanne

Afgelopen september fietste ik vanuit Maastricht naar Roermond. Een van de eerste plaatsen die ik aandeed was het Belgische dorpje Kanne, direct over de grens ten zuiden van Maastricht. De route ging vanaf daar noordwaarts, langs het Albertkanaal, om Maastricht heen. Zoals langs de meest kanalen is de weg lang en recht. Wat opviel: het kanaal loopt dwars door een heuvel heen.

Het kanaal via Google Streetview
De brug bij Vroenhoven, bij de aanleg in de jaren ’30. Vanaf het kanaal gaan wanden direct omhoog.

Niet alleen gaat het kanaal dwars door een heuvel heen; het kruist ook het riviertje de Jeker. Dit riviertje ontspringt in Belgie en voegt zich bij Maastricht in de Maas.

Kruising tussen de Jeker en het Albertkanaal

Behalve op de reguliere kaart laat zich het riviertje nog beter zien op een hoogtekaart.

Een hoogtekaart rondom Maastricht. Bij het riviertje stroomt links van de Sint Pietersberg.
Helaas is de AHN-kaart niet buiten Nederland beschikbaar.

Hoe was dat dan ooit? In de jaren ’30 besloten de Belgen een kanaal aan te leggen van Luik naar Antwerpen, omdat bestaande kanalen niet langer voldeden. Daarnaast was het wel handig als extra verdedigingslinie, mocht er oorlog komen. Dus werd het kanaal precies in een boog rondom Maastricht aangelegd.

Via Delpher is terug te vinden hoe in de jaren ’30 met bewondering werd geschreven over de duizenden arbeiders die door twee bergen heengroeven. Eind jaren ’70 is het kanaal nog eens verbreed.

Topografische kaart voor de aanleg van het kanaal
Topografische kaart tijdens de aanleg van het kanaal.

Het verhaal van de plaats

Een weiland en een windmolen op de achtergrond. Hier liep ooit een spoorlijn, ontdekten we toen we deze zomer op vakantie waren op Funen (Fyn). De eerste aanwijzingen zaten in de straatnamen van een naburig dorp: de Stationsvej.

Een avond fanatiek googelen levert meer beeld op. Engelse wiki is al snel niet goed genoeg, dan maar puzzelen in het Deens. Dat levert het antwoord: er was inderdaad een spoorlijn. De volgende avond klimmen we een stukje omhoog – ook in Denemarken kan dat. Al snel staan we op een kunstmatige spoordijk die tegenwoordig een karrenspoor is.

karrenspoor

Dit is het idee van het verhaal van de plaats: ik ben zo vaak geintrigeerd door hoe plekken kunnen veranderen in de tijd, dat ik mijn vondsten wil documenteren.

via http://www.kvindebjerg.dk/index.php?Svendborgbanen.php